Twarda zapowiedź zmian w ochronie zdrowia. Rząd chce równego dostępu dla wszystkich

Koniec pobłażliwości dla nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Rząd zapowiada zdecydowane działania wobec nieprawidłowości w publicznej ochronie zdrowia. Premier Donald Tusk podkreślił, że najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które wynikają zarówno ze złej woli części lekarzy, jak i ze słabości systemu. Jak zaznaczył, nie ma mowy o pobłażliwości, a konsekwencje będą wyciągane. W centrum zmian ma znaleźć się zasada prostego i równego dostępu do świadczeń dla wszystkich pacjentów.

Szef rządu wskazał, że system musi zostać tak uporządkowany, by nie dało się go wykorzystywać kosztem chorych. Oznacza to walkę z sytuacjami, w których jedni pacjenci trafiają do lekarza szybciej dzięki nieformalnym układom, podczas gdy inni czekają zgodnie z kolejką. W praktyce chodzi o to, by publiczna służba zdrowia działała według jasnych zasad, a nie według znajomości czy ukrytych mechanizmów. Rząd podkreśla, że takie rozwiązania leżą w interesie pacjentów, ale też uczciwej większości personelu medycznego.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

„Saloniki VIP”, omijanie kolejek i e-rejestracja pod lupą

Jednym z pierwszych celów ma być likwidacja najbardziej rażących nadużyć, w tym tzw. „saloników VIP”. Premier wskazał, że takie praktyki muszą zniknąć, ponieważ prowadzą do nierównego traktowania pacjentów. Publiczna ochrona zdrowia ma dawać takie same szanse każdemu, niezależnie od pozycji, kontaktów czy dostępu do nieformalnych ścieżek. Ministerstwo Zdrowia i NFZ mają w tej sprawie działać szybko i jednoznacznie.

Rząd chce też uszczelnić system tak, by nie dało się omijać obowiązujących kolejek. Wskazano przy tym na nieformalne rozwiązania, takie jak funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach, które mogą prowadzić do nieprzejrzystego zapisania na wizytę. Zmiany mają sprawić, że ścieżka pacjenta będzie czytelna od momentu zgłoszenia aż do realizacji świadczenia. To ważne zwłaszcza dla osób starszych, przewlekle chorych i tych, którzy od miesięcy czekają na konsultację lub zabieg.

Premier wydał również polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad pełnym wdrożeniem e-rejestracji. Według zapowiedzi ma ona zwiększyć przejrzystość zapisów na wizyty i pomóc w pokazywaniu prawdziwego obrazu kolejek. Dla pacjentów oznacza to łatwiejsze sprawdzenie terminów, a dla systemu większą możliwość wykrywania nieprawidłowości. Rząd liczy, że cyfrowe rozwiązanie ograniczy chaos i ułatwi kontrolę tego, gdzie dochodziło do nadużyć.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, premier

Szpital Południowy pokazał szerszy problem w całym systemie

Premier odniósł się także do nieprawidłowości ujawnionych w Szpitalu Południowym w Warszawie. Jak zaznaczył, nie jest to przypadek odosobniony, lecz sygnał szerszych problemów występujących w wielu polskich placówkach. Oznacza to, że sprawa jednego szpitala nie ma być traktowana jako pojedynczy incydent, ale jako przykład mechanizmów, które mogą pojawiać się także gdzie indziej. Z tego powodu działania naprawcze mają dotyczyć całego systemu, a nie tylko jednego miejsca.

W związku z ujawnioną sytuacją doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych za te nieprawidłowości. Rezygnacje złożyły także dwie wiceprezydent Warszawy. Rząd podkreśla jednak, że same zmiany kadrowe nie wystarczą, jeśli nie zostaną usunięte źródła problemu. Chodzi o to, by takie sytuacje nie mogły się powtarzać w kolejnych placówkach i aby pacjent nie był ofiarą systemowych luk.

Według zapowiedzi konieczne jest szybkie ukrócenie najbardziej rażących praktyk, zanim zdążą one utrwalić się w codziennym funkcjonowaniu szpitali. Właśnie dlatego w centrum uwagi znalazły się mechanizmy pozwalające na obchodzenie zasad równego dostępu. Rząd chce, by publiczna służba zdrowia była przewidywalna, jawna i odporna na nieformalny wpływ osób, które próbują ustawiać sobie leczenie poza kolejnością. To ma bezpośrednie znaczenie dla każdego, kto korzysta z publicznych świadczeń.

Kontrola zarobków i porządek w pracy medyków

Szef rządu zwrócił też uwagę na działalność tzw. „lekarzy milionerów”. Chodzi o osoby, które wykorzystują system ochrony zdrowia w sposób generujący bardzo wysokie dochody. Premier mówił również o zjawisku tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy wykonują drogie procedury w wielu placówkach, ale w praktyce nie zajmują się pacjentem w sposób odpowiadający zasadom publicznej ochrony zdrowia. Rząd zapowiada, że takie mechanizmy mają zostać ograniczone.

W tym samym kontekście pojawił się postulat kontroli zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Premier poprosił, aby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Zgodnie z zapowiedzią ma to służyć większej przejrzystości, a nie podważaniu pracy personelu. Rząd podkreśla, że celem jest uporządkowanie systemu i ochrona jego wiarygodności.

Donald Tusk zaapelował jednocześnie do środowiska lekarskiego o współpracę przy naprawie systemu. Zwrócił się do przedstawicieli medyków, by pomagali usuwać nieprawidłowości, a nie szukali konfrontacji. W jego ocenie takie podejście jest potrzebne zarówno pacjentom, jak i samym lekarzom. Rząd oczekuje teraz od ministra zdrowia i prezesa NFZ przygotowania jasnych rekomendacji systemowych, które wskażą konkretne kierunki zmian.

„Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, premier

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, premier

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, premier

Najważniejsze działania i zapowiedzi w liczbach i faktach

Zmiany ogłoszone przez rząd dotyczą kilku równoległych obszarów: walki z nadużyciami, porządkowania kolejek, przejrzystości pracy medyków i pełnego wdrożenia e-rejestracji. Ważnym punktem jest także szybka reakcja na sprawy ujawnione w Warszawie, które mają być traktowane jako sygnał szerszego problemu. Dla pacjentów oznacza to potencjalnie większą jasność zasad, mniej nieformalnych ścieżek i większą szansę na uczciwe traktowanie. Dla systemu to test, czy da się skutecznie ograniczyć praktyki sprzeczne z prawem i zasadami przyzwoitości.

W drugiej części wypowiedzi premier odniósł się też do spraw bezpieczeństwa i przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Poinformował, że prosił Władysława Kosiniaka-Kamysza, który współpracuje z Radosławem Sikorskim, o bardzo precyzyjne przekazywanie stanowiska rządu Prezydentowi. Zaznaczył też, że zgodnie z wieloletnią tradycją Prezydent reprezentuje Polskę na szczytach NATO. W jego ocenie spotkanie w Ankarze ma kończyć etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza w zakresie finansowania i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej, a Polska ma być w tym zakresie przykładem dla całego NATO.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład nieprawidłowości, które mogą występować także w innych placówkach.
• Doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych za sytuację, a także do rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy.
• Premier polecił maksymalne przyspieszenie prac nad e-rejestracją, która ma zwiększyć przejrzystość kolejek.
• Rząd chce ograniczyć praktyki takie jak „saloniki VIP”, „zeszyt” w szpitalach oraz zjawisko „lekarzy z walizkami”.
• Tematem rozmów były też przygotowania do szczytu NATO w Ankarze i większa odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo.

Całość zapowiedzi pokazuje jedno: publiczna ochrona zdrowia ma działać według jednolitych zasad, bez wyjątków i ukrytych ścieżek. Rząd stawia na większą kontrolę, większą przejrzystość i szybszą informatyzację zapisów. W praktyce to właśnie pacjent ma być sprawdzianem tego, czy system faktycznie będzie działał uczciwiej i czy kolejki przestaną być polem do nadużyć. Zmiany mają objąć zarówno organizację pracy placówek, jak i sposób rozliczania pracy medyków finansowanych z pieniędzy publicznych.