Mirosław Przylipiak
Biografia
Mirosław Przylipiak, urodzony 6 listopada 1955 roku w Mrągowie, to polski filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, pedagog.
Ukończył w 1974 V Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, a w 1979 studia w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Doktorat uzyskał w 1989 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy Modele podmiotowości wypowiedzi filmowej, a habilitację uzyskał w 2001 w Zakładzie Dramatu, Teatru i Filmu Uniwersytetu Gdańskiego.
Na Uniwersytecie Gdańskim wykładał historię i teorię kina oraz problemy kultury audiowizualnej. Zorganizował Akademicką Telewizję Edukacyjną przy UG, w ramach której zrealizował filmy edukacyjne.
Od 2004 był profesorem w Instytucie Polonistyki Akademii Pomorskiej w Słupsku, a od 2005 także wykładał w Katedrze Dziennikarstwa Ateneum – Szkoły Wyższej w Gdańsku. W 2010 nadano mu tytuł profesora nauk humanistycznych.
Był stypendystą Programu Fulbright na Uniwersytecie Harvarda (1998–1999) oraz Fundacji Rockefellera (2002).
Autor licznych publikacji i książek z zakresu teorii i historii kina, w tym Kino stylu zerowego (1994), Prolegomena do współczesnej gramatyki wypowiedzi audiowizualnej (1995), Kino najnowsze (1999, wraz z Jerzym Szyłakiem), Poetyka filmu dokumentalnego (2000) oraz seria wydawnicza Kino bezpośrednie (2007–2014).
W Poetyce kina dokumentalnego, która stanowiła pracę habilitacyjną, usiłował wypracować definicję dokumentu na podstawie możliwie największego zgromadzonego materiału źródłowego. Końcowa definicja filmu dokumentalnego brzmiała: Film dokumentalny to taki autonomiczny, istniejący jako osobna całość przekaz audiowizualny, który prezentuje wycinek świata kompletnego, w którym znaczenia nominalne są tożsame ze źródłowymi, w którym istnieje dystans czasowy między momentem rejestracji a momentem odbioru, gdzie zostaje zachowana indeksalna wierność odtworzenia czasu i przestrzeni w ramach ujęcia. W którym realizatorzy nie ingerują w rzeczywistość przed kamerą albo ingerują i fakt tej ingerencji czynią elementem strukturalnym filmu, albo też ingerują w tym celu, aby przywrócić taki stan tej rzeczywistości, jaki istniał przed pojawieniem się ekipy filmowej, lub też aby wyzwolić prawdę zachowań osób filmowanych, który naśladuje w swojej strukturze konwencjonalne sposoby właściwego człowiekowi podporządkowania rzeczywistości, w którym funkcja autoteliczna względem warsztatu lub tworzywa filmowego, o ile istnieje, nie może przytłumić i zdominować funkcji przedmiotowej.
W Kinie bezpośrednim omawiał zjawisko dokumentalnego filmu bezpośredniego, koncentrując się na Direct Cinema z lat 60. i 70. XX wieku. Jest autorem wielu recenzji filmowych i studiów z dziedziny filmoznawstwa i komunikacji wizualnej, publikowanych m.in. w czasopismach Kino, Film na Świecie i Kwartalnik Filmowy.
Pełnił funkcję dyrektora Centrum Filmowego UG.
Ordery i odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (27 września 2024).
Nagrody i wyróżnienia: I nagroda w Wojewódzkim Przeglądzie Filmów Amatorskich w Tczewie za film Zbyszek i Grażyna (1984); Nagroda im. Bolesława Michałka (2000); Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za zaangażowanie w popularyzację kina współczesnego i kultury audiowizualnej (2002); Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 25-lecia Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy o Filmie (2014).